Cầu đi trên mây

Ngày 14/12/2004, Tổng Thống Pháp Jaques Chirac đã cắt băng khánh thành chiếc cầu đi trên mây. Đó là cầu treo Millau ở miền trung nước Pháp nối liền Paris và vùng Địa Trung Hải. Trong khi những chiếc máy bay thả khói màu cờ Pháp là xanh dương, trắng và đỏ, TT Jaques Chirac đã ca ngợi thành tựu nầy như là một công trình kiến trúc đầy tính mỹ thuật. Sở dĩ tôi đặt đầu đề cho bài viết nầy là cầu đi trên mây bởi vì đây là chiếc cầu cao nhứt thế giới. Từ sàn cầu tới mặt sông Tarn là 245 mét phá kỷ lục về độ cao của cầu Royal George ở Colorado - Mỹ.  Trụ tháp của cầu có độ cao 343 mét (cao hơn tháp Eiffel). Đọc hai con số nầy, bạn sẽ khó cảm nhận được độ cao của công trình. Hãy so sánh với núi Châu Thới ở Thủ Đức chỉ cao có 80 mét thì cầu nầy cao hơn khoảng 4 lần.
Ta hãy tìm hiểu xem công trình đã được thực hiện như thế nào.

Từ ý tưởng ...

Xa lộ A75 từ Paris xuống miền Nam để đi Barcelona (Tây Ban Nha) thì phải qua vùng Millau. Đây là một thung lũng nơi có con sông Tarn chảy qua. Trước đây, khu nầy rất bị kẹt xe, nhứt là vào mùa hè vào tháng 7, 8 khi lưu lượng xe cộ tăng vọt lên đến 25.000 xe/ngày. Trong thập niên 1990, đã có nhiều đề án đặt ra để giải quyết vấn đề nầy và cắt ngắn thời gian lưu thông. Những gỉai pháp nầy đều phải làm sao cho xe qua một thung lũng sâu hơn 270 mét nằm giữa hai cao nguyên. Phương án của kiến trúc sư người Anh Norman Robert Foster đã được chấp nhận. Theo đó, một chiếc cầu treo dây thẳng dài 2460 mét sẽ được xây cất. Mặt cầu sẽ ở độ cao 270 mét . Có 7 trụ tháp cao từ 75 mét đến cao nhứt là 343 mét. Cầu rộng 32 mét được thiết trí bốn làn xe mỗi làn rộng 3,5 mét + thêm hai làn cấp cứu rộng 3 mét. Để tạo cảm giác cho tài xế, cầu dốc 3% và cong với một bán kính là 20000 mét.

Giải pháp nầy tốn ít vật liệu và hợp với cảnh quan của khu vực. Phí tổn xây cất là 394 triệu Euro hoàn toàn do tư nhân đầu tư. Cầu sẽ xây cất trong vòng 39 tháng.

Sau khi được chấp thuận, dự án được giao cho công ty Đức là Simesol và Greisch (Arcadis) để tính toán và thiết kế kỹ thuật, sẵn sàng cho việc khởi công vào tháng 10 năm 2001.


Cầu Millau
Đến hiện thực

Công ty Companie Efage du Viaduc Millau (viết tắt là Eiffage - hậu thân của công ty Eiffel) được trúng thầu đầu tư và xây cất. Họ sẽ được quyền thu phí trong vòng 75 năm cho tới năm 2080 thì mới bàn giao cầu lại cho chánh phủ.

Tiến trình xây cất như sau:

Bảy trụ cầu kích thước dưới to (tiết diện 200 m2) trên nhỏ (tiết diện 30 m2) sẽ được đổ tại chỗ với ván khuôn trượt (leo) nghĩa là trụ được đổ cao đến đâu thì ván khuôn cũng leo theo đến đó.

Đà cầu bằng thép mỗi khối rộng 27,35 mét dài 17 mét cao 4,2 mét sẽ được sản xuất tại nhà máy chuyên chở tới ráp tại công trường ở hai bờ. Sau đó cầu sẽ được "đẩy" ra vị trí. Đầu đà có gắn thêm "mũi dẫn" cũng làm bằng thép để giúp cho đà nhanh chóng gác lên trụ. Phần mũi dẫn nầy lại có thêm những có đội thuỷ lực để điều chỉnh (nâng cao) mũi đà khi gác lên trụ

Mỗi giữa nhịp sẽ xây thêm các trụ tạm bằng thép để giúp cho việc đẩy cầu vào vị trí được dễ dàng hơn.

Hệ thống các con đội (kích) thuỷ lực rất phức tạp và to lớn được cung cấp bởi hãng Enerpac của Tây Ban Nha (như vậy công trình nầy là do sự phối hợp của nhiều nước như Anh, Pháp, Đức và Tây Ban Nha). Những con đội nầy có thể đẩy 5280 tấn đà cầu từ bờ phía nam và 2400 tấn đà cầu từ bờ phía bắc. Mỗi lần con đội làm việc, nó có thể đẩy được 6 mét cầu trong vòng 4 phút.

Trong thời gian xây cầu, có những lúc thời tiết rất nóng làm cho công tác bị ngừng trệ vì các mối hàn không thể thực hiện được, nhưng các công nhân và kỹ sư ở đây đã khắc phục khó khăn và hoàn thành công trình trước thời hạn để thông xe vào ngày 16/12/2004 làm kinh ngạc thế giới.

Những kỹ thuật gia cho biết, cầu chịu được động đất, gió bão đủ sức bền tới 120 năm nữa.


Cầu Millau trong giai đoạn xây cất

Lợi ích to lớn

Ông kỹ sư trưởng công trình tuyên bố cầu nầy không phải xây vì kỷ lục mà chỉ để phục vụ. Đúng vậy, lợi ích của cầu thật là to lớn.

1. Hành trình Paris - Địa Trung Hải từ nay sẽ được rút ngắn khoảng 100 km so với trước kia. Thời gian di chuyển giảm được 4 giờ.
2. Cư dân Millau sẽ tránh được ô nhiễm do khói xe toả ra khi bị kẹt xe trên đường cũ, nhứt là vào mùa hè.
3. Du lịch ở Millau sẽ phát triển vì sẽ có nhiều du khách tới xem chiếc cầu cao nhứt thế giới.
4. Công ty Effage chỉ lấy vốn lại sau 15 năm, nhưng 60 năm sau đó họ lời rất nhiều, có thể tới 1 tỉ Euro. Tiền qua cầu là khoảng 5 Euro cho một chiếc xe nhà. Bạn thử tính thì sẽ biết họ lời bao nhiêu trong 75 năm tới nếu có 10000 xe qua cầu một ngày (25000 cho mùa hè).

Cầu Millau hiện là đề tài bàn tán cho những người tò mò, nhứt là người có biết chút ít về công chánh như chúng ta. Bài viết chỉ nêu lên vài nét chính, mà thật ra, tác giả cũng chỉ biết như thế, hy vọng bạn bổ túc thêm về một kỳ công của thế kỷ thứ 21...


Nhịp cầu của thế kỷ 21